Ystumtuen

Capel Ebeneser

Caledi gwaith yn cyd-fynd â gwobrau gweddi
Opening times: 
Open Sunday & Tuesday (10:00 - 15:00) during Summer - our Palm Sunday Service will be held at 2.30pm on Sunday 9th April
Call for key at the bungalow across from Chapel. Mr Emyr Jenkins 01970 890236

Saif Capel Ebeneser yng nghanol y gymuned yn Ystumtuen mewn tirwedd lle mae creithiau’r diwydiant plwm yn dal i’w gweld. Gellir mynd ato o’r A44 tua 12 milltir i’r dwyrain o Aberystwyth. Wedi’i adeiladu’n wreiddiol ym 1808, hwn, fwy na thebyg, oedd y capel Methodistaidd Wesleaidd cyntaf yng Ngheredigion ac fe’i hadeiladwyd yn bennaf gan fwynwyr plwm o Gernyw oedd wedi dod i’r ardal i weithio.

Cafodd y capel ei ehangu rhwng 1838 a 1840 a’i ailadeiladu yn y pen draw ym 1871 gyda lle i 1,400 o bobl. Gellir disgrifio’r tu mewn i’r capel fel 'pensaernïaeth cydraddoldeb', lle mae pawb yn eistedd mewn seddau tebyg sy’n amgylchynu’r pulpud, gan greu lle i bethau ddigwydd yn y canol. Mae’r gofod hwnnw wedi cael ei ddefnyddio ar gyfer dramâu’n ogystal â gweddïo ac mae rhai’n cofio perfformiadau bob pythefnos yn y 1950au. Ac ar adeg digwyddiadau mawr, mae Capel Ebeneser yn dal i atseinio i sŵn 'cymanfa ganu'.

O hyd, yn y capel gorffwys y tu allan i’r prif adeilad ceir elorau a arferai gael eu defnyddio i gludo cyrff pan fyddent yn eu gadael i orwedd yn yr adeilad bach hwn dros nos. Gellid cynnau tân fel y gallai perthnasau fod yn gynnes wrth gadw gwylnos.

Mae’r dirwedd o amgylch bellach yn frith o dai, ffermydd a hen fythynnod y mwynwyr, yn ogystal â thomenni rwbel o’r mwyngloddiau. Gadawodd y rhan fwyaf o’r mwynwyr oddeutu diwedd y 19eg ganrif pan ddechreuodd y mwyngloddiau gau. Fodd bynnag, mae rhai teuluoedd yn ffermio yma ers yr ail ganrif ar bymtheg ac mae’r busnes ffermio’n dal i fod yn bwysig.

How to get here: 
Ewch ar hyd yr A44 tuag at bentre Ponterwyd a chymryd yr ail droad ar y dde i Ystumtuen cyn Ponterwyd. Daw’r troad hwn ar ôl Caffi’r Barcud Coch ac wrth waelod y rhiw lle gwelir arwydd i Ystumtuen. Dilynwch y ffordd hon i’r pentre (untrac mewn mannau gyda lleoedd i fynd heibio) ac wrth fynd i’r pentre mae’r capel i’w weld ger y gyffordd ar y chwith.
Stunning scenery and views

Local businesses

The Woodlands Caravan & Camping Park - 1.8km away
Accommodation

Ffynnon Cadno Guest House - 1.9km away
Accommodation

Erwbarfe Farm Caravan Park - 1.9km away
Accommodation

The Hafod Hotel - 2.0km away
Accommodation, Food & Drink

The Silver Mountain Experience - 2.2km away
Attraction, Food & Drink

The Druid Inn - 5.4km away
Accommodation, Food & Drink

Pengwernydd Cottages - 5.8km away
Accommodation, Leisure & recreation

The Halfway Inn - 6.4km away
Accommodation, Food & Drink

Y Ffarmers Pub - 7.9km away
Food & Drink

Tynllidiart Arms - 8.4km away
Food & Drink

Esgair Wen, self catering cottage - 11.5km away
Accommodation

Newmans Garden Centre - 11.6km away
Shopping

Hendre Gwyn Cottage and Guesthouse - 12.7km away
Accommodation

Pennau Craft & Coffee Shop - 13.0km away
Food & Drink, Shopping

Glan Leri Holiday Cottage - 13.2km away
Accommodation

Black Lion Hotel - 13.3km away
Accommodation, Food & Drink

Plas Antaron Hotel - 14.6km away
Accommodation, Food & Drink