Yr Hafod

Eglwys Sant Mihangel a’r Holl Angylion

Addoli dan olwg y boneddigion
Opening times: 
Open daily (10:00 - 17:00) during April - November
See website: http://parish.churchinwales.org.uk/d845/churches/eglwys-newydd-hafod-church/

Saif Eglwys Sant Mihangel a’r Holl Angylion neu Eglwys Newydd ymhlith coedydd pen uchaf dyffryn hardd afon Ystwyth ar gyrion Stad yr Hafod. Adeiladwyd yr eglwys hon i wasanaethu teulu’r Johnesiaid – oedd biau plasty’r Hafod gerllaw – a’r gymuned leol. Profiad hyfryd yw dod at Eglwys yr Hafod ar ôl cerdded yng nghoetiroedd dramatig yr Hafod. Bydd yn apelio at ymwelwyr sy’n chwilio am ‘em cudd’.

Cafodd yr eglwys bresennol, a gynlluniwyd gan James Wyatt yn 1803, ei difrodi’n ddifrifol gan dân ym 1932. Mae’r tu mewn i’r eglwys, a adferwyd gan gwmni Caroe, yn cael ei nodweddu gan rai cerfiadau pren hardd sy’n addurno’r corau a’r allor. Yma hefyd ceir gweddillion toredig cerflun gan yr enwog Syr Francis Chantrey (1781– 1825) sy’n coffáu Mariamne Johnes o’r Hafod.

Mae ceinder yr eglwys a’i thu mewn gosgeiddig yn cuddio gwir natur bywydau caled y rhan fwyaf o’r bobl a addolai yma dros y canrifoedd. Mae’r arolwg o’r fynwent yn dangos i ni fod o leiaf 150 o fwynwyr plwm a gweithwyr cysylltiedig wedi’u claddu yma. Perthyn i deuluoedd ffermwyr-denantiaid y mae llawer mwy o’r beddau ac mae pum o berchenogion y stad hefyd wedi’u claddu yma. Buasai bron pob un o’r bobl hyn yn siaradwr Cymraeg yn ystod y 18fed a’r 19eg ganrif a byddai llawer ohonynt wedi’u denu at yr achosion Anghydffurfiol. Er i’r boneddigion gadw llaw gadarn ar y rhai a ddibynnai arnynt gan ddisgwyl iddynt addoli yn Saesneg, yn ddwyieithog y mae’r gwasanaethau erbyn hyn.

How to get here: 
Mae Eglwys Hafod ar ffin Stad yr Hafod, 15 milltir (24km) o Aberystwyth. Mae maes parcio’r stad ar y B4574 rhwng Pont-rhyd-y-groes a Chwmystwyth. Y cod post agosaf yw SY25 6DX.
A great place for a picnic
A haven for wildlife
Car parking available
Dedicated car parking available
Especially good for families with children
Has its own exhibition
Outstanding architecture
Stunning scenery and views
Toilets available
Trails for walking and cycling

Local businesses

Pengwernydd Cottages - 2.8km away
Accommodation, Leisure & recreation

The Hafod Hotel - 4.1km away
Accommodation, Food & Drink

The Woodlands Caravan & Camping Park - 4.2km away
Accommodation

Erwbarfe Farm Caravan Park - 4.4km away
Accommodation

Ffynnon Cadno Guest House - 7.4km away
Accommodation

The Silver Mountain Experience - 8.1km away
Attraction, Food & Drink

The Halfway Inn - 9.5km away
Accommodation, Food & Drink

Y Ffarmers Pub - 9.9km away
Food & Drink

The Druid Inn - 10.5km away
Accommodation, Food & Drink

Tynllidiart Arms - 12.5km away
Food & Drink

Esgair Wen, self catering cottage - 14.7km away
Accommodation